Środki trwałe, amortyzacja, ewidencja środków trwałych

Środki trwałe – ustawa o rachunkowości definiuje jako „rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki”.

Do środków trwałych zalicza się:

  • nieruchomości (w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budynki, budowle, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub mieszkalnego),
  • maszyny, urządzenia techniczne, środki transportu,
  • ulepszenia w obcych środkach trwałych,
  • inwentarz żywy np.: zwierzęta hodowlano-użytkowe.

 

Klasyfikacja Środków Trwałych (KŚT)

Środek trwały przyjęty do użytkowania należy zaliczyć do właściwej grupy i rodzaju Klasyfikacja Środków Trwałych. W obowiązującej KŚT wyodrębnionych jest 10 jednocyfrowych grup, które następnie dzielą się na podgrupy i rodzaje środków trwałych. Szczegółowa klasyfikacja jest przygotowywana przez Główny Urząd Statystyczny i można ją znaleźć na stronie GUSu.

Klasyfikacji wyodrębniono 10 grup środków trwałych, tj.:

  • Grupa 0 – GRUNTY
  • Grupa 1 – BUDYNKI I LOKALE ORAZ SPÓŁDZIELCZE PRAWO DO LOKALU UŻYTKOWEGO I SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO
  • Grupa 2 – OBIEKTY INŻYNIERII LĄDOWEJ I WODNEJ
  • Grupa 3 – KOTŁY I MASZYNY ENERGETYCZNE
  • Grupa 4 – MASZYNY, URZĄDZENIA I APARATY OGÓLNEGO ZASTOSOWANIA
  • Grupa 5 – MASZYNY, URZĄDZENIA I APARATY SPECJALISTYCZNE
  • Grupa 6 – URZĄDZENIA TECHNICZNE
  • Grupa 7 – ŚRODKI TRANSPORTU
  • Grupa 8 – NARZĘDZIA, PRZYRZĄDY, RUCHOMOŚCI I WYPOSAŻENIE, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE
  • Grupa 9 – INWENTARZ ŻYWY

 

Wartość początkowa środka trwałego

Środki trwałe wycenia się według wartości początkowej, którą może być:

  • cena nabycia – w przypadku zakupu środka trwałego
  • koszt wytworzenia – w przypadku wytworzenia środka trwałego przez jednostkę we własnym zakresie;
  • wartość rynkowa – w przypadku nabycia środka trwałego w drodze darowizny lub aportu.

 

Ewidencja środków trwałych na kontach księgi głównej

  • konto „Środki trwałe” służy do ewidencji przychodów i rozchodów środków trwałych oraz do ustalenia wartościowego stanu końcowego środków trwałych. Ewidencja na koncie „Środki trwałe” prowadzona jest w wartości początkowej.
  • konto „Umorzenie środków trwałych” jest to konto korygujące do konta „Środki trwałe”, które służy do ewidencji zużycia ŚT na skutek używania lub upływu czasu.

 

Umorzenie środków trwałych a amortyzacja

W związku ze zużyciem środków trwałych mamy do czynienia z dwoma pojęciami: umorzenie i amortyzacja.

  • Umorzeniem nazywamy sukcesywne zmniejszanie wartości początkowej środka trwałego na skutek jego zużycia.
  • Amortyzacja to koszt wynikający ze zużycia środka trwałego.

 

Na dzień bilansowy środki trwałe wycenia się i wykazuje w bilansie według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia bądź wartości przeszacowanej, pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także pomniejsza się o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

 

Przedsiębiorca, zgodnie z ustawą o rachunkowości, jest zobligowany do prowadzenia ksiąg pomocniczych, czyli kont analitycznych dla środków trwałych. W praktyce stosuje się:

  • księgę inwentarzową – wpisuje się do niej chronologicznie środki trwałe przyjęte do użytkowania oraz nadaje się im numer inwentarzowy;
  • tabelę amortyzacyjną – w której ustala się wartość amortyzacji środków trwałych z podziałem na okresy sprawozdawcze;
  • karty szczegółowe środków trwałych – są prowadzone dla każdego środka trwałego z osobna i zawierają wszelkie dane o środku trwałym, jak również informacje opisujące historię użytkowania.

 

Amortyzacja | Ewidencja środków trwałych